|
Duński poeta i pisarz Hans Christian Andersen stał się sławny na całym
świecie przez swoje baśniowe opowiadania dla dzieci. Pisarz nie miał
własnych dzieci, ale sam do końca życia pozostał dużym dzieckiem, lubiącym romantyczny świat
fantazji.

Hans Christian Andersen urodził się 2 kwietnia 1805r. w mieście Odense,
które leży na wyspie Fionii w Danii. Jego rodzice, Hans i Anne Marie, należeli
do najbiedniejszych mieszkańców Odense. Od drugiego do czternastego roku życia
Hans wraz z rodzicami mieszkał w małym domku na ulicy Młyna Zakonnego.
Po latach, gdy był już sławnym na całym świecie pisarzem, opisał ten dom
w „Baśni mojego życia”. Ojciec Hansa Christiana był bardzo pracowitym i skromnym
człowiekiem. Umiał czytać i pisać, czytał dzieła wybitnych pisarzy angielskich
m.in. Szekspira. Chociaż był małomówny, starał się przekazać swojemu synowi
wiarę w siebie, w człowieka i jego możliwości intelektualne. Matka Hansa nie
umiała ani czytać, ani pisać. Była osobą religijną i bardzo przesądną. Oboje
rodzice często zabierali małego Hansa na wycieczki do lasu, czy też do teatru.
Hans Christian miał naturę indywidualisty. Jego ulubionym zajęciem były
zabawy lalkami i zabawkami zrobionymi domowym sposobem. W wieku 5 – lat rodzice
posłali go do szkoły. Gdy miał 11 lat umarł jego ojciec. Od tego momentu
matka musiała szukać pracy u obcych. W tym czasie Hans Christian często zostawał
w domu i miał czas na czytanie pożyczonych książek o życiu sławnych ludzi,
co pozwalało mu marzyć, że i on kiedyś stanie się sławnym człowiekiem.
Teatr zajmował wszystkie myśli młodego Hansa Christiana. Próbował pisać małe
sztuki, które deklamował wszystkim, którzy tylko chcieli go słuchać. Marzeniem
chłopca było również zostać aktorem lub śpiewakiem. Lubił śpiewać i wiele osób
uważało, że miał dobry głos. Wyróżniał się swoim wyglądem wśród rówieśników.
Nie był piękny, ale miał miłą osobowość. O jego uzdolnieniach zaczęto rozmawiać
w lepszych sferach towarzyskich i nawet został przedstawiony księciu
Chrystianowi (późniejszemu królowi Danii).
W wieku 14 – lat Hans Christian opuścił dom rodzinny i wyjechał
do Kopenhagi. Tam zaczął szukać dla siebie jakiegoś zajęcia. W tym czasie
zetknął się ze śpiewakiem panem Siboni, który wraz z innymi zamożnymi ludźmi
postanowił mu pomóc.
Młody Hans Christian nie przykładał się zbytnio do nauki. Chciał występować
w teatrze, próbował zostać baletmistrzem, śpiewał w chórze. Jednak w 1822 roku
musiał pożegnać się z karierą aktorską; był złym aktorem, złym śpiewakiem,
tańczyć nie potrafił.
Otaczający go ludzie widzieli potrzebę kształcenia tego upartego chłopca.
Hans Christian postanowił zostać dramaturgiem, ale miał poważne trudności
z językiem duńskim, robił błędy ortograficzne i gramatyczne. Musiał też zarabiać
na mieszkanie i jedzenie. Mieszkał w coraz gorszych warunkach, ale nigdy się
nie skarżył. W ciągu dnia czytał książki pożyczone od uniwersyteckiego
bibliotekarza i dalej szył stroje do swojego teatrzyku.
W 1821r. zaprezentował tragedię rycerską „ Kaplica leśna”, która była raczej
nieporadnym wypracowaniem niż utworem literackim. W 1822r. napisał „Zbójcy
w Vissenbergu” oraz „Alfsol”. Tematy do swoich „dzieł” plagiatował
z przeczytanych utworów, które mu się podobały.
Młodemu Andersenowi nie brakowało uporu i odwagi, żeby nachodzić znanych
poetów, prozaików, krytyków literatury, ludzi którzy byli blisko sceny
teatralnej i czytać im swoje utwory. Oba utwory zostały jednak odrzucone przez
Teatr Królewski.
W wieku 17-lat rozpoczął naukę w drugiej klasie Szkoły Łacińskiej. Pieczę
nad jego kształceniem od tej pory miał najbardziej wpływowy Duńczyk Jonas
Collin.
W kwietniu 1827 roku Hans Christian przerwał naukę w szkole i z pomocą
prywatnych lekcji w Kopenhadze przygotował się do matury. Egzamin maturalny zdał
jesienią 1828 roku, a rok później zdał egzamin z filozofii na Uniwersytecie
Kopenhaskim.
W 1827 roku w Helsingorze Andersen napisał wiersz „Umierające dziecko”,
którym zwrócił na siebie uwagę w kraju i za granicą. Ten wiersz uważa się
za przełom w karierze pisarskiej Andersena. Po wierszu „Umierające dziecko”
napisał pierwszą większą pracę literacką, która została wydana i bardzo szybko
cały nakład 500 sztuk został sprzedany.
Rok 1835 jest rokiem, w którym Andersen zostaje uznany jako powieściopisarz
oraz ukazują się drukiem pierwsze baśnie, które w pierwszym wydaniu miały tytuł:
„Baśnie opowiedziane dzieciom”. Andersen staje się sławny w Danii, a zaraz potem
w Niemczech, Anglii, Holandii, Francji, Włoszech, Stanach Zjednoczonych Ameryki
i in.
H. Ch. Andersen w swoim życiu dużo podróżował po świecie. Odwiedził wiele
krajów. W czasie tych podróży robił wiele notatek, których fragmenty były
publikowane.
H. Ch. Andersen nie założył własnej rodziny. Jego sytuacja ekonomiczna
była cały czas uzależniona od różnych fundacji i osób go wspierających. Całe
życie mieszkał w wynajętym mieszkaniu. Rzadko otrzymywał pieniądze za wydawane
książki.
Andersen chciał stać się sławnym człowiekiem, ale nie z powodu bajek. Już
po pierwszym wydaniu „Baśni opowiedzianych dzieciom” usłyszał od znajomego,
że bajki uczynią go nieśmiertelnym. Nie podobało się to pisarzowi. Następne
wydanie baśni miały tylko tytuł „Baśnie”. Pisarz uzasadnił tę zmianę
tłumaczeniem, że pisane one były również dla dorosłych.
W wielu baśniach w osobach głównych postaci przedstawił samego siebie.
Za najbardziej autobiograficzną baśń uważa się „ Brzydkie kaczątko”.
Z okazji uroczystych obchodów 70 – tych urodzin, Andersen został odznaczony
Krzyżem Komandorskim przez króla Danii, Christiana IX.
Hans Christian Andersen zmarł 4 sierpnia 1875 roku.
Książki Andersena zostały przetłumaczone na około 126 języków. Baśnie są
w dalszym ciągu drukowane, wystawiane w teatrach i ekranizowane w wielu krajach.
Obecnie utwory literackie dla dorosłych nie są znane poza granicami Danii,
a i w Danii nie znajdują wielu czytelników. Na całym świecie znanych jest 10 – 20
baśni z pośród 156 napisanych. Największą popularnością cieszą się baśnie
w Europie Wschodniej, m.in. w Polsce. W swojej ojczyźnie oprócz baśni
i opowiadań na stałe znalazło swoje miejsce kilka wierszy Andersena. Do wierszy
tych duńscy kompozytorzy napisali muzykę.
Kochają Andersena wszyscy – dzieci i dorośli na całym świecie, wszędzie
tam, gdzie kocha się stokrotki, słowiki, róże, łabędzie, motyle.
|